تأملات قرآنی (۴۲) – دکتر عباس تقویان

بسم الله الرحمن الرحیم
“یوم تکون السماء کالمهل و تکون الجبال کالعهن و لا یسأل حمیم حمیما یبصرونهم یود المجرم لو یفتدی من عذاب یومئذ ببنیه و صاحبته و أخیه و فصیلته التی تؤویه و من فی الأرض جمیعا ثم ینجیه”( معارج ۸-۱۴)
……………………………………
در این آیات ، قرآن کریم تصویر تکاندهنده و هولناکی ازحال مجرمان در وانفسای حیرت و بیچارگیشان در قیامت بیان می کند ، در آن هنگام که کسی به حال کسی دل نمیسوزاند. خویشاوندان به یکدیگر نشان داده می شوند اما خویشی از حال خویش جویا نمی شود . اینجاست که انسان مجرم و گرفتار ، حاضر است برای نجات خود حتی از فرزندان ، همسر ، برادر ، قوم و قبیله و همه کسانی که روی زمین هستند بگذرد و آنان را فدای خود کند تا از عذاب رهایی یابد.
نکته تدبری که در این آیات وجود دارد اینکه اگر دقت کنیم متوجه می شویم سخنی از والدین به میان نیامده و اشاره نشده که فرد گرفتار ، حاضر است حتی مادر و پدر خود را فدا کند ، در حالی که در سوره عبس میخوانیم:” یوم یفر المرء من أخیه و أمه و أبیه و صاحبته و بنیه لکل امریء منهم یومئذ شأن یغنیه”( عبس ۳۴-۳۷) که نشان می دهد آدمی در آن روز از شدت گرفتاری از همه حتی مادر و پدر خود فرار می کند!. قابل تامل اینکه درآیات سوره معارج مساله “فدا کردن” و در سوره عبس مساله “فرار کردن” مطرح است. در ارتباط با “فرار کردن” میفرماید همه از یکدیگر فرار میکنند حتی از والدین خود ، اما در رابطه با “فدا کردن” اسمی از والدین نمی برد. شاید نکته اش این باشد که خداوند آنچنان برحق پدر و مادر تاکید کرده و احسان به آنها را با غلظت و شدت بیان نموده که احسان به والدین را هم تراز و هم عرض با عبودیت خود قرار داده (وقضی ربک ان لا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا – اسراء ۲۳) و به همین دلیل مجرمان از ترس برانگیختن غضب الهی سخنی از فدا کردن والدین به میان نمی آورند!!!
آری ! حق پدر و مادر بر گردن فرزندان آنقدربزرگ است که احدی جرأت جسارت و تعرض به آنان را در پیشگاه پروردگار ندارد.
وه چه شکوه و عظمتی!! ……که رضایش در رضای آنان است.

دکتر عباس تقویان عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق علیه السلام


تعداد بازدید: 14