حرکات و حروف مدی (بخش ۲)

شکل «الف مدّی» در قرآن‌های با رسم الخط «اردو» و «ترکی»، تلفیقی از دو رسم الخط «عربی» و «فارسی» می‌باشد؛ در مواردی که الف مدّی در کتابت آمده باشد، همانند رسم الخط عربی، فتحه قبل از الف را به صورت معمولی نوشته‌اند ( ـَ ا) و در مواردی که الف مدّی در کتابت نیامده باشد و یا این که دو حرف «واو» و‌ «یاء» می‌بایست به صورت «الف» خوانده شوند، همانند رسم الخط فارسی، فتحه را به صورت ایستاده ( ــا) نوشته‌اند تا دلالت بر فتحه اشباعی کند.
اشکـال یـاء‌مـدی: در قـرآن‌های با رسم الخط عربی، شکل «یاء مدّی» یایی است که قبل از آن حرف مکسوری باشد (ـِـ ی)؛ امّا در قرآن‌های با رسم الخط فارسی، در مواردی که «یاء مدّی» خوانده می‌شود، کسره ما قبل را به شکل ایستاده در زیر آن حرف قرار داده‌اند ( ـ ی) تا نشانه کسره اشباعی (کسره با صدای کشیده) باشد، و در مواردی که یاء‌ مدّی به خاطر التقاء ساکنین خوانده نمی‌شود، کسره را به همان شکل معمول، قبل از یای مدّی قرار داده‌اند تا نشانه کسره اشباع نشده، باشد، مانند:


آیه قرآن صفحه ۶۱ اسکن شود
«یاءِ مدّی» بعد از حرف «فاء» در کلمه «فی صُدُورِکُمْ» خوانا بوده و باعث مدّ و کشش صدای کسره قبل از خود می‌گردد، از این رو «کسره» قبل از «یاءِ مدّی» را به صورت «ایستاده» نوشته‌اند ( ـاـ ی) تا دلالت بر کسره اشباعی (کسره با صدای کشیده) کند؛ اما «یاء مدی» بعد از حرف «فاء» در کلمات «فِی السَّمواتِ» و «فِی الْاَرْضِ» به خاطر التقاء ساکنین خوانده نمی‌شوند، از این رو «کسره» قبل از «یاءِ مدّی» را به صورت «معمولی» نوشته‌اند (ـِـ ی) تا دلالت بر عدم تلفّظ یاءِ مدی کند؛ و این خود می‌تواند بهترین راهنمایی باشد برای افرادی که با ادبیات عرب آشنایی ندارند.
در قرآن‌های با رسم الخط ترکی نیز از رسم الخط فارسی متابعت شده امّا در قرآن‌های با رسم الخط اردو، یاء مدی خوانا را با علامت سکون (ـِـ یْ)[۱] و یاء مدی ناخوانا را بدون علامت سکون (ـِـ ی) نشان داده‌اند، مانند:
آیه قرآن اسکن شود ص ۶۲
«یاء مدّی» در کلمه «فِیْ صُدُوْرِکُمْ» خوانده می‌شود، از این رو آن را با علامت سکون مشخص کرده‌اند، امّا «یاء مدّی» در کلمات «فِی السَّمواتِ ـ فِی الْاَرْضِ» بر اثر التقاء‌ ساکنین با حرف مشدّد و ساکن بعد از خود، خوانده نمی‌شود، از این رو آن را بدون علامت سکون نوشته‌اند تا دلالت بر عدم تلفّظ آن کند.
اشکال واو مدی: در قرآن‌های با رسم الخط عربی، فارسی و ترکی، شکل «واو مدّی» واوی است که قبل از آن حرف مضمومی باشد (ـُـ و)، و فرقی میان مورد خوانا و ناخوانای آن وجود ندارد، امّا در قرآن‌های با رسم الخط اردو، «واو مدّی خوانا» را با علامت سکون (ـُـ وْ) و «واو مدّی ناخوانا» را بدون علامت سکون (ـُـ و) نشان داده‌اند، مانند:
آیه قرآن اسکن شود ص ۶۳
«واو مدّی» در کلمات «خُذُوْهُمْ ـ وَاحْصُرُوْهُمْ ـ وَاقْعُدُوْا ـ تَابُوْا» خوانده می‌شود، از این رو آن را با علامت سکون مشخّص کرده‌اند، امّا «واو مدّی» در کلمه «اَقَامُوا» بر اثر التقاء ساکنین با صاد مشدّد «صَلوه» خوانده نمی‌شود از این رو آن را بدون علامت سکون نوشته‌اند تا دلالت بر عدم تلفّظ آن کند.
——————————————————————————–
[۱] . حروف مدّی ذاتاً ساکن هستند؛ در اکثر قرآن‌ها به خاطر کثرت کاربرد و اختصار، آن‌ها را بدون علامت سکون نوشته‌اند ولی در بعضی از قرآن‌ها، «واو» و «یاء مدی» خوانا را با علامت سکون، و ناخوانا را بدون علامت سکون نوشته‌اند.


تعداد بازدید: 1,270