نقد و تحلیلی کوتاه بر جشنواره تلاوت های مجلسی

بسم الله الرحمن الرحیم

سنقرئک فلا تنسی

اخیراً به همت گروهی از دلسوزان قرآن و علاقمندان قرآنی، مرحله اول برنامه ای تحت عنوان جشنواره تلاوت های مجلسی در سطح جلسات قرآنی شهر تهران برگزار گردید. لذا بدینوسیله از زحمات دستندرکاران این برنامه تشکر و قدردانی می کنم. ان شاءالله که همگی مأجور خواهند بود.

طبیعتاً برای اجرای یک حرکت قرآنی و تأثیرگذار به شکلی که این اثرگذاری در سطح جامعه نمود پیدا کند، به نقد و بررسی و رفع ایرادات نیاز خواهیم داشت. جدای از حسنات نهفته در اجرای این نوع برنامه ها، طبیعتاً مواردی به لحاظ کیفی و کمی وجود دارد که برای ارتقاء اجرای این نوع برنامه ها باید به آن پرداخته شود.

پس از برگزاری فینال اولین دوره این برنامه قرآنی و برگزاری جلسات نقد و بررسی در خبرگزاری ها و همچنین تشکیل گروه های مجازی در شبکه های اجتماعی و …. و با توجه به اینکه در این فضاها امکان صحبت به شکل تخصصی و ریشه ای نیست و معمولاً شنوندگان و خوانندگان از حوصله و ظرقیت نقدپذیری ناکافی برخوردار هستند، لذا این متن را نگارش کرده و مواردی که به ذهنم رسید و احساس کردم باید مورد توجه قرار گیرد را منتشر می نمایم. امیدوارم مواردی که به ذهن حقیر رسیده است به دور از هرگونه ذهنیت مورد توجه مسئولین برگزار کننده این برنامه قرار گیرد. اهمیت اجرای این نوع برنامه ها موجب نگارش این متن شده است و الا دلیلی بر نگارش چنین مطلبی وجود نداشت زیرا نقد، طرح و هرگونه صحبتی، به جماعتی ارائه می شود که خریدار و تشنه آن باشند. جدای از اینکه چه اهداف و برنامه هایی برای اجرای این نوع مجالس مورد نظر است، صرفاً به ابعاد فنی برگزاری این مجالس و حلقات اشاره می کنم. طبیعتاً صحبت در این باب زیاد است و این نوشتار نیز در حد حوصله نویسنده و خوانندگان محترم نگارش شده است.

اصولاً در نقد هر چیزی ضمن طرح محسنات، باید به مواردی که ضعف شمرده می شود نیز اشاره کرد. محسنات این برنامه قرآنی توسط بسیاری از اساتید مطرح و منتشر شده است. بنده نیز به رسم ادب به مواردی اشاره می کنم:

1 – گسترش تلاوت های مردم محور

2 – ایجاد زمینه های انس با قرآن کریم

3 – ارتقاء ظرفیت شنوایی مخاطبین

4 – شنیده شدن صحیح قرائت کلام الله از لسان قاریان

5 – توجه به ذائقه و خواسته مخاطبین عام که به عنوان اصلی ترین مخاطبین تلاوت مطرح می باشند

6 – ترویج فرهنگ تلاوت قرآن و مهجوریت زدایی از قرآن کریم

7 – ایجاد زمینه هایی جهت تشویق و سوق مرم به سمت کلام خدا

8 – ارتقاء سطح کیفی و فنی قاریان

10 – یادگیری مسائل هنری و فنی به شکل غیرمستقیم توسط مخاطبین

و ….

اما مواردی که می تواند مورد توجه مسئولین برگزارکننده این برنامه باشد را اشاره می کنم:

زمانی که صحبت از تلاوتهای مجلسی می کنیم، در واقع صحبت از تلاوت اقرائی یا خطابی می کنیم. همانطور که همه می دانند خواندن قرآن دارای مراتبی است که از قرائت شروع شده، سپس به تلاوت رسیده و در نهایت به اقراء ختم می شود. جدای از ابواب معنوی این تقسیم بندی ها، موارد فنی و هنری آن مورد توجه اهل فن می باشد. همه اهالی فن می دانند که تلاوت اقرائی مبتنی بر شیوه ارتجالی یا تلقائی یا همان بداهه خوانی می باشد. لذا به عنوان اولین نکته فنی که در اجرای این نوع برنامه های قرآنی باید مورد توجه قرار گیرد، توجه قاریان شرکت کنند به این اصل محوری و فنی می باشد. یعنی تلحین ارتجالی. تنظیم ردیف بر روی آیات از اولین اصول این مسئله محوری است که باید به آن توجه شود. البته بسیاری از قراء مصری نیز ردیف تلاوت خود را پیش از اجرای تلاوتشان تنظیم نموده اند که این مسئله نیز در دنیای حرفه ای، در تلاوت ایشان نیز به نوع ضعف محسوب می شود. برای سنجش کیفیت قرائت تلقائی می توان از مؤلفات مختلفی استفاده کرد. مثلاً می توان در انتهای تلاوت قاری از وی درخواست کرد تا آیه یا سوره ای دیگر را نیز تلاوت کند بدون آنکه از قبل نسبت به آن آمادگی کسب کرده باشد یا خبر داشته باشد. و البته راههای دیگری نیز می تواند طراحی شود تا سنجش درستی از ارتجال تلاوت به دست سنجش کنندگان دهد.

به نظر حقیر برگزاری این برنامه ها که چند سالی است توسط سازمانها و متولیان قرآنی کشور اجرا می شود دارای دو اشکال و ضعف عمده است:

1 – ضعف در اصول شکلی

2 – ضعف در اصول محتوایی شامل مؤلفات صوتی، لحنی، بیانی و ادایی

پیش از برگزاری جشنواره تلاوتهای مجلسی، برنامه ای تحت عنوان کرسی تلاوت ملی یا کرسی های تلاوت در مدارس، مساجد و … برگزار شده و گاهاً نیز برگزار می گردد. شاید یکی از تمایزات جشنواره تلاوت های مجلسی، دخیل کردن رأی و نظر مردم به عنوان مخاطبین این نوع برنامه از نکات مثبت آن به شمار آید. در خصوص مخاطبین نیز لازم است رأی مخاطبین خاص از عام جدا شده و برای هر کدام مؤلفات بخصوصی در نظر گرفته شود. طبیعتاً رأی و نظر مخاطب خاص با مخاطب عام یکی نیست زیرا مخاطب خاص بر اساس استماع ساختاری و موسیقایی چیزی را تحلیل می کند و مخاطب عام بر اساس استماع احساسی.

در اصول شکلی برگزاری این نوع برنامه ها که به تقلید از تلاوت های مجلسی در مصر که تحت عنوان حلقات النَّدویَّه شناخته می شود ضعف هایی وجود دارد. لازم به ذکر است که در کشور مصر و بعضی دیگر از کشورهای صاحب سبک در برگزاری این نوع برنامه ها، حلقات قرآنی به دو دسته تقسیم می شود. دسته ای از این حلقات دارای مخاطبین عام بوده و قراء در این حلقات و مجالس که عمدتاً در مساجد، اماکن مذهبی و مراسمات ترحیم و … برگزار می شود به تلاوت می پردازند. با انتشار فیلم های این نوع مجالس، همه بینندگان با حال و هوای این نوع تلاوت ها آشنا هستند. اما دسته دیگری از حلقات قرآنی که تحت عنوان حلقات الندویه شناخته می شود، مخاطبین تلاوت عمدتاً قاری بوده و شنونده حرفه ای یا همان سِمّیعه محسوب می شود. قطعاً و یقیناً تلاوت در این نوع حلقات دارای محسنات بسیار زیادی است که در نهایت منجر به بروز خلاقیت ها، مهارتها و آثار ماندگار می گردد. برگزاری این نوع حلقات در کشور ما بسیار کم بوده و به نوعی اصلاً دغدغه اهالی فن نیز نیست. به نظر حقیر طراحی شیوه برگزاری و سنجش تلاوت در این نوع حلقات هم به نفع قاریان محترم است، هم سطح تلاوت کشور، هم شنوندگان و هم سایر مخاطبین.

اما در بررسی جشنواره تلاوت های مجلسی که برخواسته از دل جلسات قرآنی می باشد، لازم است موارد زیر مورد توجه قرار گیرد:

در اصول شکلی تلاوت های تلقائی به موارد زیر باید توجه گردد:

1 – نحوه انتخاب آیات (موضوعی – آزاد)

اینکار می تواند توسط کارگروهی مشخص شده و ابلاغ شود. از جمله ضعف های مرحله مقدماتی این جشنواره عدم توجه به این مقوله بود. شاهد مثال این مسئله خود بنده هستم که در جلسه، آیات درس را بدون هیچگونه آمادگی قبلی تلاوت کردم و این درحالی بود که همگی تلاوت کنندگان از پیش آیاتی را تنظیم و ردیف گذاری نموده بودند. هر چند بنده با رأی و نظر عزیزان به مرحله نهایی این جشنواره راه پیدا کردم اما باید توجه کرد که معیار قضاوت نسبت به کسی که آیات درس جلسه را تلاوت می کند با آن کسیکه ردیف گذاری می کند باید متمایز باشد.

2 – نحوه اجرای تلاوت (از روی مصحف یا حفظ) – تلاوت بر اساس معیارهای فقه شیعه امامیه باید مورد توجه قرار گیرد. از جمله مسائلی که لازم است مورد توجه قرار گیرد، قرائت از روی مصحف یا از حفظ می باشد. طبیعتاً هر دو مدل قرائت در سنت رسول الله مورد تأکید قرار گرفته است. توجه بیشتر به یک بُعد منجر به مهجوریت بُعد دیگر می شود. لذا پیشنهاد بنده آن است که قاریان تلاوت مجلسی ضمن تحفیظ آیات و نگاه بیشتر به مخاطبین در حین تلاوت، مصحف شریف را نیز باز کرده و هر از چندگاهی به مصحف شریف نظاره کنند. جمع این دو مدل ضمن توجه به سنت رسول الله، اجر معنوی نگاه به قرآن را نیز نصیب قاری قرآن می نماید.

3 – نحوه پوشش

از جمله موارد بسیار چالشی در کشور ما، نحوه پوشش قاریان محترم است. مطلبی که در این بخش عرض می کنم صرفاً نظر حقیر است. من فکر می کنم نحوه پوشش باید اتکاء و توجه ویژ به آیه فخرج علی قومه فی زینته (قصص آیه 79) باشد. شاخص شدن و انگشت نما شدن از آفتهای پوشش است. قیاس اشتباهی که بعضی از افراد در پوشش لباس کرده و در دامن این آفت می افتند به این خاطر است که پوشش قاریان کشورهای اسلامی را نوع خاصی از پوشش هنگام تلاوت فرض کرده اند و حال آن که این پوشش ها، پوشش اغلب مردم آن دیار است. همچنین توجیه شانیت قائل شدن برای قاری قرآن و … بهانه ای است برای متمایز شدن و حال آنکه در آداب تلاوت قرآن تأکید بر لباس پاک و مطهر و تمیز شده است نه لباس متمایزکننده. آیا رسول الله نیز لباس متمایز نسبت به مردم می پوشیدند و قرآن تلاوت می کردند که حال ما اینکار را انجام دهیم؟ آیا بر فرض بر اینکه در دنیای حرفه ای تلاوت چنین چیزی مورد پذیرش قرار گرفته است، آیا این مسئله مورد پذیرش دین و سنت قرار گرفته است؟ پوشش قاری با عبا مورد پذیرش مردم قرار گرفته است و مصداق لباس زینت نیست فلذا به جرأت عرض میکنم استفاده از پوشش هایی همچون کلاه، قبا، شال و … همگی دارای آفات رفتاری است که در نهایت منجر به ریا و خودنمایی شده است و متأسفانه کسی هم نیست که جلوی این پوشش ها را بگیرد. بعضی نیز پوشش قاری قرآن را با پوشش خوانندگان پاپ اشتباه گرفته اند و این درحالی است که آداب تلاوت قرآن باید حاکم بر کل تلاوت قرآن باشد. لذا متمایز شدن پوشش قاری از پوشش عرف جامعه مورد پذیرش نیست و مردم نیز با نگاه به این نوع پوشش ها احساس یکی بودن با قاری را نداشته و ارتباط اجتماعی با قاری قرآن برقرار نخواهند نمود و این درحالی است که قاری قرآن مبلغ آداب اجتماعی سالم است.

4 – نحوه قضاوت و امتیازدهی

در باب نحوه قضاوت و امتیازدهی باید جلسات کارشناسی و تخصصی برگزار شود و مؤلفاتی تعیین و ابلاغ گردد. این مؤلفات در ادامه اشاره می گردد.

5 – نحوه انتخاب مستعمین

طبیعتاً مردم به دسته های مختلفی تقسیم می شوند. در بررسی تلاوت های مجلسی لازم است به نحوه انتخاب مستمعین، مؤلفاتی که باید قضاوت نمایند و همچنین مقدار امتیاز، نحوه امتیازدهی و …. توجه ویژه گردد. رعایت و حاکم کردن اصول بهداشت روانی در تلاوت های مجلسی از مسائل بسیار مهمی است که در جشنواره تلاوت های مجلسی کمتر به آن توجه شد.

6 – روش بررسی نحوه ارتباط با مخاطب

نحوه ارتباط قاری با مخاطب، هم به لحاظ تنغیمی و هم به لحاظ فعل اجرا، باید مورد توجه کلیه ارزیابان (مردم و …) قرار گیرد.

7 – مقدار زمان تلاوت

تلاوت های مجلسی رایج در اکثر کشورهای اسلامی دارای زمان موسع بوده و امکان تلاوت زیاد به قاری داده می شود. ارائه تلاوت در حد 10 دقیقه و … مصداق این مؤلفه مهم قرائت مجلسی نیست.

8 – رعایت فاصله در اقراء

در علم زبان بدن و ارتباطات اجتماعی صحبت از فواصل میان افراد شده است. لذا بر اساس این علم که بر اساس تحقیقات و مطالعات میدانی و روانشناختی است، بهترین فاصله میان قاری و مستمع، فاصله 100 تا 150 سانتی متر می باشد. این مورد نیز در بسیاری از تلاوت مجلسی و از جمله جشنواره تلاوت های مجلسی مورد دقت قرار نگرفت.

9 – انتقال به سور کوچک قرآن

از جمله فنونی که در اقراء و تلاوت های مجلسی مورد دقت است، انتقال پایان تلاوت به یکی از سوره های قصر می باشد. نحوه تنغیم، تلحین و … در سوره های قصر یکی از مهارتهای قاریان ممتاز شناخته شده است. لذا در بررسی تلاوت های مجلسی، از مهمترین مؤلفاتی که اصلاً مورد دقت قرار نگرفت همین مسئله بود.

در حوزه مؤلفات صوت نیز توجه به موارد زیر لازم است دقت گردد تا قضاوتی صحیح حاصل آید:

1 – حد صوتی در تلاوت های اقرائی – حد صوتی در تلاوتهای مجلسی 15 درجه صوتی و بیشتر است.

2 – روش های اوج گیری – روش های اوج گیری ارتباطی مستقیم با حد صوتی و سایر توانمندی های لحنی، صوتی و بیانی دارد.

3 – بررسی تکنیک های صوتی توسط ارزیابان متخصص. به طور مثال  گلیساندو یا لیزش صوتی، کرشندو، دکرشندو، تمویج، گزش، نوانس و …

4 – صحت و سلامت صوت

5 – صحت و سلامت درجات صوتی

6 – نحوه و مدل اجرای درجات صوتی و نحوه انتقالات. توجه به انتقال از نقطه غماز به جواب و …

حوزه مؤلفات لحنی:

از مؤلفات بسیار مهم که اثرات مختلفی بر روی مخاطبین و حتی خود قاری می گذارد، حوزه مؤلفات فن لحن است. از جمله ضعف های بسیار عمده و ریشه ای در اجرای تلاوت مجلسی در کشور ما عدم توجه به اصول قرائت شعبی، قالب مقامی و تلحین شعبی است.

ابتدا لازم است به دسته بندی ای که استاد محمد هلباوی در خصوص قراء مصری داشته اند اشاره کنم. ایشان فرمودند که در کشور ما قراء را بر اساس معیارهای مختلفی تقسیم بندی می کنند. خیلی از این تقسیم بندی ها دارای اصول و ضوابط خاصی است که بعضاً بعضی از این ضوابط نیز صحیح نیست. ایشان قراء مصری را به چهار دسته قاریان کلاسیک، غنواتی، شعبی و مدرن تقسیم نموده اند و برای آن مؤلفاتی را ذکر کرده اند.

در اینجا لازم است به قالب لحنی اُغنیه های شعبی یا همان مکتب شعبیّه و همچنین سایر مکاتب لحنی اشاره نمایم:

مکتب شعبیه:

در مکتب شعبیه موارد مختلفی مطرح است که اشاره می گردد:

1 – سادگی آهنگ ها در کنار تحرک و زخارف

2 – کوتاهی جملات لحنی

3 – نزدیکی نغمات به احساسات مردمی

4 – وضوح مضامین حسی

5 – به تصویر کشیدن مسائل مبتلی به مردمی

6 – مقاماتی همچون بیات، راست کرد و سگا از مقامات رایج این مکتب لحنی محسوب می شود.

مکتب طربیّه:

در مکتب طربیه نیز اصول و ضوابطی وجود دارد که اشاره می گردد:

1 – امتداد جملات لحنی

2 – نفس طولانی

3 – صدای قوی و جهوری – صدای جهوری به صدای خیلی بم و متأثرکننده گفته می شود.

4 – استفاده از قفلات حرّاقه

5 – ارتفاع صوتی در حدود 15 درجه صوتی

6 – مقاماتی همچون بیات، راست و سگا از مقامات رایج این مکتب لحنی به شمار می رود.

مکتب تعبیریّه:

1 – تطابق تلحین با معنا

2 – مطابقت قفله با معنا

3 – مقاماتی همچون نهاوند، عجم، حجاز و صبا از مقامات رایج این مکتب به شمار می روند

4 – کوتاه کوتاه خواندن

5 – توسل به ابزارهای فن بیان

موارد فوق الذکر، مواردی شایع و رایج این مکاتب است و بیشترین کاربرد این اصول، منجر به شکل گیری نوع قالب تلحین تلاوت می گردد. با بررسی تلاوت های مجلسی در کشور می توان به ضعف محتوایی این مدل تلاوت اشاره کرد. لذا بررسی تلاوت کسی که در قالب تلحین شعبی تلاوت می کند، با کسی که در قالب طربیه تلاوت می کند کاملاً اشتباه می باشد زیرا به لحاظ محتوایی و شیوه اجرایی کاملاً با هم متفاوت هستند. لذا در جشنواره تلاوت های مجلسی شاهد قضاوت نادرست ارزیابان در این حوزه بودیم. بعضی از دوستان بر اساس سبک لحنی شان در قالب طربیه و بعضی شعبیه و بعضی نیز در قالب تعبیریه تلاوت نمودند. لذا لازم است تلاوت هر کدام از قاریانی که در تلاوت های مجلسی به اجرای برنامه می پردازند با قالب تلحینی خود مورد بررسی قرار گیرند. لازمه اینکار، وجود تعداد بیشتری از قاریان در هر بخش می باشد که در زمانی وسیع تر، با حوصله بیشتر و با دقت لحنی بالاتر به اجرای برنامه بپردازند. اجرای تلاوت در حد 10 دقیقه در برنامه هایی که در کشور ما تحت این عنوان برنامه ها برگزار می شود مصداق تلاوت مجلسی نیست. با بررسی تلاوت قاریان مصری می توانیم قضاوت درستی داشته باشیم که تلاوت های مجلسی در کمترین حالت خود در حد 20 دقیقه اجرا می شود و وجود تلاوت های مجلسی که کمتر از این زمان اجرا شده است به دلایلی خاص و برای موضوع و مکان خاصی اجرا شده است.

در آثار دینی – آوایی کشورهای اسلامی و بخصوص کشور مصر که بعنوان محور این فعالیت ها شناخته می شود، مؤلفات لحنی در هنرهای آوایی از جمله اذان، ابتهال، موشحات و انشادات و … وجود دارد. همه این هنرها در وحله اول مبتنی بر شیوه ارتجال یا تلقائی است. لذا وجود چنین رویکردی منجر به خلق آثار دینی زیبا و ماندگار شده است. این مسئله را نیز اشاره کنم که خلق این آثار نیازمند عقبه ای قوی و نیازمند کسب مهارتهای تلحینی است و کسی فی البداهه به چنین جایگاهی دست نخواهد یافت.

به نظر حقیر یکی از نقاط قابل نقد در جشنواره تلاوت های مجلسی، حضور داوران می باشد که همین حضور ضمن خدشه دار کردن بهداشت روانی قاری، رأی و نظر سایر مخاطبین را تحت تأثیر قرار می دهد. لازم است سطح سواد فنی و تحلیلی داوران و ارزیابان، ارتقاء پیدا کرده و بر اساس مؤلفات قرائت شعبی به قضاوت بپردازند. عدم آشنایی بسیاری از قضاوت کنندگان تلاوت با مسائل اقرائی، منجر به تحلیل تلاوت ها از منظر آیین نامه ها و تلاوت های مسابقه ای شده است که همین مهمترین آفت بررسی قضاوت این نوع تلاوت ها می باشد.

 بررسی و قضاوت کلی تلاوت که دارای اصول و ضوابط خاص خود است نیز باید مورد توجه داوران محترم قرار گیرد. قضاوت صرف و ارزیابی مؤلفات رایج (صوت و لحن و تجوید و وقف و ابتدا) در تلاوت مجلسی کارگشا نیست و باید ضمن بررسی فنی تر و تخصصی تر مؤلفات مذکور، بیشتر، اصول اقراء و ارتجال مورد بررسی قرار گیرد. از طرفی به قضاوت گذاشتن تلاوت قاریانی که برای تلاوت خود سالها زحمت کشید اند برای مخاطبین عام و مردم عادی کاری ناصحیح است. هیچ عقل سلیمی قضاوت را به افراد ناگاه نمی سپارد. طبیعتاً قضاوت مخاطبین عام بر اساس استماع احساسی بوده و احساس بخش کوچکی از تلاوت است و نمی تواند معیار سنجش کل تلاوت قرار گیرد. از طرفی ذائقه های مردمی کاملاً متفاوت بوده و هر کس با صدای خاصی ارتباط برقرار می کند فلذا اگر اساتیدی همچون عبدالفتاح شعشاعی یا مصطفی اسماعیل و … برای مردم ما تلاوت کنند چه بسا اینکه اصلاً رأی نیاورند و از تلاوت ایشان استقبال نگردد. لذا پیشنهاد جدی حقیر به مسئولین برگزار کننده این نوع برنامه ها آن است که ابتدا سطح سواد فنی مخاطبین را افزایش دهند تا ضمن بهره مندی بهتر ایشان از تلاوت ها، کیفیت قضاوت را نیز افزایش دهند. این ارتقاء سطح می تواند با آموزش چند دقیقه ای توسط یکی از اساتید قبل از اجرای تلاوت ها باشد. طبیعتاً آشنایی کلی مخاطبین عام با بعضی از مؤلفات تلاوت که برای ایشان قابل درک بوده و می توانند به راحتی آن را شناسایی و بررسی کنند می تواند قضاوت صحیح تری به دست مسئولین امر دهد.

در زیر به مؤلفات مهمی که در ارزیابی تلحین تلاوت مجلسی باید مورد توجه قرار گیرد اشار می کنم:

1 – بررسی کیفیت قفلات به لحاظ فرم، مدل، حالت و تعداد

2 – بررسی کیفیت تحریرها به لحاظ فرم، سرعت، تعداد، حس، جنس

3 – بررسی کیفیت نغمه پردازی در تلحین شامل موتیف سازی، تقطیع و …

4 – بررسی کیفیت و کمیت اجرای فنون لحنی در تلاوت

5 – بررسی قالب تلحین تلاوت و رعایت اصول لحنی هر مکتب لحنی

6 – تنوع و وسعت مقامی در تلاوت

7 – بررسی تلوین النغمی

8 – بررسی تعددیة المقامات

9 – بررسی کیفیت تحویل النغمی

10 – بررسی کمیت و کیفیت زخارف الصوتیة

11 – بررسی سرعت تلاوت و کیفیت ارتباط آن با مخاطبین

12 – بررسی و شناسایی مفاجئات تلحینی

13 – بررسی کیفیت قاعده دولاب در تلحین

14 – بررسی مسئله شمول و یکپارچگی در تلحین

15 – و ….

مؤلفات بیانی:

1 – بررسی فن تکرار

2 – بررسی فن نکوص

3 – بررسی مسئله نبرات و مطابقت قال با مقال

4 – تقطیع، وقف و وصل جملات

5 – بررسی مسئله تشویق و اشباع

6 – درشت نمایی و بزرگنمایی

7 – مواکبه

8 – افعال قاری هنگام تلاوت

9 – تعبیرات و خلق معنی

10 – جمله بندی درون آیات با نگرش تذکر، تنبه، رجا، استحباب و …

11 – بررسی کیفیت حس

12 – پختگی لفظ

13 – خشوع و تحزین

و …

مؤلفات ادایی:

کیفیت فصاحت بر اساس مکتب تلحینی

2 – کیفیت تجوید مطابق اقراء شعبی

3 – بررسی کیفیت تکلف در ادا

و …

توجه به مؤلفات فوق الذکر توسط داوران و ارزیابان و تشکیل تیم داوری بر اساس اقراء و فعل اجرا ، داور تلحین، داور صوت ، داور وقف و ابتدا ، داور بیان ، داور تجوید و ادا و … می تواند ارزیابی صحیح تری را به دست قاریان این نوع مجالس دهد.

موفق باشید / محمد کاکاوند


تعداد بازدید: 759