دوشنبه, ۲۹ شهریور , ۱۴۰۰ - الإثنين 13 صفر 1443 - Monday, 20 September , 2021

تلاوت قرآن پس از ورود به مصر

عوامل متعددی در زمینه پیدایش و ابداع حرفه تلاوت قرآن در کشور مصر دخیل بوده اند. هر چند برخی از این عوامل ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارند لکن برایند تمامی آنها زمینه ساز پیدایش حرفه تلاوت در کشور مصر به شمار می رود. سرزمین مصر پیش از دوره اسلام محل تاخت و تاز فرهنگ ها و حکومتهای گوناگون بود. پس از ورود اسلام، این سرزمین دستخوش تحولات بسیاری در زمینه های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی شد و به همین دلیل نه تنها آثار مادی و معنوی متنوعی از این عوامل در مصر باقی ماند بلکه ورود اسلام، آداب، رسوم، اندیشه ها و عقاید جدیدی را نیز در این کشور بر جای گذاشت. ورود آیین اسلام به سرزمین مصر موجب بروز دگرگونی های عمیق در این سرزمینی شد. از جمله این دگرگونی ها که به نوبه خود، تحولات ریشه دار فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را در پی داشت بروز جریانهای گوناگون سیاسی در این کشور بود که این جریانها در طول سالیان متمادی منشأ آثار فکری و فرهنگی و هنری در جامعه مصر شد و جایگاه خاصی در زمینه های ذکر شده به این سرزمین بخشید و زمینه ساز پیدایش و گسترش برخی از جنبه های هنر از جمله تلاوت قرآن شد.

با ظهور هر حکومتی در مصر، بر گستره شهرهای اصلی افزوده شد و سرانجام قاهره به عنوان پایتخت کشور مصر تعیین گردید. مسجدها و مدرسه های علمی زیادی ساخته شدند و بدین ترتیب جایگاه علمی جهان اسلام در این کشور شکل واقعی خود را پیدا کرد. در این میان برخی عقاید و تفکرات، موجب ایجاد آزادی در رواج برخی از عادات و گرایش ها شد و تأثیر حکومتهای گوناگون در طول تاریخ و همچنین عوامل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ناشی از استقرار این حکومتها، مصر را تبدیل به مرکز تمدن و فرهنگ کرد. بنابراین تعجب آور نیست که مشاهده می کنیم هنرهای گوناگون و تأثیر عمیق و ارزشمند فرهنگی در این سرزمین به طور قابل ملاحظه ای رشد می کند. در این میان اگر تلاوت قرآن را به عنوان یک حرفه مذهبی در نظر بگیریم می توانیم مشاهده کنیم که این حرفه نیز به بهترین نحو در کشور مصر ابداع و بهینه سازی شده و قالب ویژه ای به خود گرفته است. علوم مربوط به آن نیز در یک مجموعه جمع شده و افراد خاصی در این حرفه به مهارت دست پیدا کرده اند. این اتفاقات با تحولات برخی از هنرها از جمله هنر موسیقی همراه بود به طوری که ورود موسیقی صوتی (آوازی) در تلاوت قرآن پس از تدوین و گردآوری برخی دیگر از موضوعات علوم قرائت همچون تجوید، وقف و ابتدا، شکل خاصی به این حرفه بخشید.