جمعه, ۴ تیر , ۱۴۰۰ - الجمعة 16 ذو القعدة 1442 - Friday, 25 June , 2021

تأکید اهل بیت بر خواندن قرآن با آهنگ خوش/لحن اصیل شنونده را به معناگرایی می رساند

یکی از مهمترین احادیثی که در اغلب اذهان متفاوتر می شود حدیث اقرء القران بالحان العرب می باشد. جنیان که قرآن را با الحان و نغمات عرب تلاوت کنید این حدیث معروف همواره مورد توجه عالمان و فقهای علم و فنون قرائت قرار گرفته است است و هرکدام سعی بر اثبات و یا نفی آن داشتند.

علاوه بر دلایل لغوی و تاریخی که میتوان در تایید استفاده از نوای خوش و هنرهای صوتی در واکاوی الحان ممدوح در کلام نبوی تلاوت قرآن عنوان کرد، قراین بسیار دیگری نیز موجود است که استفاده از این ابزار تاثیرگذار در قرائت کلام الهی را تایید می کنند؛ بهره گیری از هنرها و زیباییهای صوت در تلاوت رسول خدا (ص)، ائمه اطهار(ع) و صحابه بررسی روایات وارده در کیفیت تلاوت بزرگان دین گویای این مطلب است که لحن و هنرهای صوتی و آوای خوش به عنوان ابزاری تاثیرگذار در خدمت انتقال پیام کلام الهی مورد استفاده معصومین علیهم السلام و افراد برجسته ای در میان صحابه و تابعین قرار می گرفته است.

بدیهی است که تلاوتی معمولی و با صدایی آهسته هیچ گاه چنان جذابیتی را برای مخاطب ایجاد نخواهدکرد و درآمیختگی هنرهای صوتی با مفاهیم بلند الهی این چنین حلاوتی به آن بخشیده است.بر همین اساس در حدیثی از  امام باقر(ع) در توصیه ای به ابی بصیر می فرمایند که قرائت را به خانواده ات بشنوان و در صوتت هنگام تلاوت قرآن ترجیع به کارگیر.از این حدیث می توان به اهمیت و جایگاه لحن و آهنگ خوش در خواندن قرآن کریم پی برد که از سوی ائمه اطهار نیز به آن اذعان شده است.

ذکر این نکته نیز در این مجال ضروری می نماید که زیبایی صوت که در روایات به آن توصیه شده است، در یک جنبه به جوهره و طنین صوت بر میگردد که ذاتی وخدادادی است و فقط افراد خاصی را در بر میگیرد ولی دستور عمومی به زیباسازی صوت که در روایات مشاهده می شود گویا اشاره به جنبه های عارضی موثر در زیبایی صوت دارد که چیزی جز الحان و آواهای نیکو نمی تواند باشد

 در کنار  اثبات استفاده از آهنگ خوش در تلاوت قرآن و تاکید ائمه اطهار خواندن قرآن با عربی قاریان قرآن باید بدانند که هنگام تلاوت چه نوع لحنی را باید در  شأن قرآن به کار بگیرند. یکی از شاخص های اصالت لحن  این است که مستمعین هنگام تلاوت قرآن کریم  به جای آنکه جلب آهنگ و لحن قاری قران شود  متوجه معنا و مفهوم  آیات قرآن باشند.برای آشنایی بیشتر با شاخص ها و ویژگی های لحن اصیل  پاسخنامه یکی از اساتید برجسته کشور هستیم که از نظرتان می گذرد. محمود لطفی نیا با اشاره به ویژگی های لحن اصیل و این نکته که مستمعین نباید جلب آهنگ قاری قرآن شوند گفت: نباید مستمع بیشتر متوجه و جلب هنر صدای قاری و یا لحن او شود  بلکه لحن قاری باید آن را به عمق آیات الهی هدایت کند. این نکته یکی از مهم ترین ویژگی های حرفه‌ای برای قاری قرآن خواهد بود  چه وقتی به تلاوت آیات الهی می‌پردازد مستمعین و شنوندگان آیات قرآن را دعوت به فحوای کلام خداوند کند و مستقیماً او را به کلام خداوند ارجاع دهد. وی افزود:  این حالت حالتی است که باید قاری  قرآن در خود مسئولیت و رسالت سنگین بداند و همواره و  مداوم به ان اهتمام ورزد  و باید همان احساسی را که توقع دارد در مستمعین ایجاد شود ابتدا در خودش ایجاد کند.قاری قرآن وقتی متوجه از متن کلام آیات الهی باشد  باید پیام این کلمات را به خوبی متوجه شود و بداند که مقصود خداوند متعال از گفتن این جملات چیست و در قالب یک لحن و آهنگ متناسب با آن جمله و کلام به تلاوت قرآن بپردازد. این استاد برجسته ی قرآن تصریح کرد:  انسان هیچ وقت نمی تواند اشعار حافظ ایا سعدی را در قالب ریتم هایی که متناسب با وزن شعری نیست بخواند  و به طریق اولا ایات قرآن کریم نیز به همین ترتیب است که نمی‌توان با هر لحن و آهنگی آن را تلاوت کرد.نکات مهم در اجرای مهارت لحنی قاری ایجاد یک آهنگ اصیل تطبیق وزانت کلان با وزانت لحن است. در واقع همان گونه که در کلام و آیات الهی وقار وجود دارد باید در لحن تلاوت کننده آیات الهی نیز این وقار و سنگینی وجود داشته باشد.این اتفاق نمی افتد مگر آنکه آهنگ و نوع صدا گذاری ها به گونه‌ای باشد که شنونده متوجه کلام خدا شود و قلبش نسبت به آن خاشع گردد.


Scroll Up